ใบกำกับภาษีซื้อย้อนหลัง ใช้ได้กี่เดือน? วิธีนับ 6 เดือน เงื่อนไข และกรณีเกินกำหนด

คำตอบสั้น ๆ: ใบกำกับภาษีซื้อควรนำไปหักในเดือนภาษีที่ระบุในใบกำกับภาษีเป็นหลัก หากไม่ได้ใช้ในเดือนนั้นเพราะมีเหตุจำเป็นตามที่อธิบดีกำหนด สามารถนำไปใช้ในเดือนภาษีหลังจากนั้นได้ แต่ต้องไม่เกิน 6 เดือนนับแต่เดือนถัดจากเดือนที่ออกใบกำกับภาษี และต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขให้ครบ การได้รับใบกำกับภาษีล่าช้าจึงไม่ได้หมายความว่าจะเลือกใช้เดือนไหนก็ได้โดยไม่มีหลักฐานรองรับ

หลักกฎหมายของภาษีซื้อย้อนหลัง 6 เดือน

มาตรา 82/3 แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดหลักการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มจากภาษีขายหักด้วยภาษีซื้อของแต่ละเดือนภาษี ส่วนกรณีที่ไม่ได้หักภาษีซื้อในเดือนที่เกิดขึ้นเพราะมีเหตุจำเป็น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด

ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 4) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ 76 กำหนดให้ภาษีซื้อที่ไม่ได้ใช้เพราะเหตุจำเป็น สามารถนำไปหักในเดือนภาษีหลังจากนั้นได้ แต่ไม่เกิน 6 เดือนนับแต่เดือนถัดจากเดือนที่ออกใบกำกับภาษี

เหตุจำเป็นที่กฎหมายรองรับมีอะไรบ้าง

1. เหตุจำเป็นซึ่งเกิดขึ้นตามประเพณีทางการค้า เช่น ขั้นตอนวางบิลหรือส่งเอกสารตามรอบธุรกิจที่ทำให้ได้รับเอกสารภายหลัง โดยต้องพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้
2. เหตุสุดวิสัย เป็นเหตุที่ไม่อาจป้องกันหรือหลีกเลี่ยงได้ตามข้อเท็จจริงของกิจการ
3. ได้รับใบกำกับภาษีในเดือนภาษีอื่น ซึ่งไม่ใช่เดือนภาษีที่ระบุในใบกำกับภาษี ควรมีหลักฐานวันที่ได้รับจริง

ข้อควรระวัง: หากกิจการได้รับใบกำกับภาษีภายในเดือนเดิมแล้ว แต่เพียงลืมบันทึกหรือลืมนำมาใช้ เหตุดังกล่าวไม่ได้ถูกระบุไว้โดยตรงเป็นเหตุจำเป็นตามประกาศ แนวทางที่รอบคอบคือพิจารณายื่นแบบเพิ่มเติมของเดือนเดิม ไม่ควรนำไปใช้ในเดือนหลังโดยอัตโนมัติ

วิธีนับ 6 เดือน ต้องเริ่มนับเมื่อใด

เริ่มนับเดือนที่ 1 จากเดือนถัดจากเดือนที่ออกใบกำกับภาษี ไม่ได้นับจากวันที่ได้รับเอกสาร และไม่ได้นับแบบ 180 วัน

เดือนที่ออกใบกำกับภาษี	เริ่มนับเดือนที่ 1	เดือนสุดท้ายที่ใช้สิทธิ
มกราคม	กุมภาพันธ์	กรกฎาคม
กุมภาพันธ์	มีนาคม	สิงหาคม

ตัวอย่าง: ใบกำกับภาษีลงวันที่ 13 มกราคม 2569 หากเข้าเงื่อนไขเหตุจำเป็น สามารถนำไปถือเป็นภาษีซื้อได้ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนกรกฎาคม 2569 ส่วนใบกำกับภาษีลงวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2569 ใช้ได้ถึงเดือนสิงหาคม 2569 ดังนั้นทั้งสองฉบับอาจใช้ในเดือนกรกฎาคม 2569 ได้ แต่ต้องมีเหตุจำเป็น เอกสารถูกต้อง และหลักฐานครบ

ต้องเขียนข้อความอะไรบนใบกำกับภาษี

เมื่อนำภาษีซื้อไปใช้ในเดือนหลัง ให้ระบุข้อความว่า “ถือเป็นภาษีซื้อในเดือนภาษี...” บนใบกำกับภาษีนั้น โดยอาจตีพิมพ์ จัดทำด้วยระบบคอมพิวเตอร์ ประทับตรายาง เขียนด้วยหมึก พิมพ์ดีด หรือทำให้ปรากฏด้วยวิธีอื่นในลักษณะเดียวกัน พร้อมระบุเดือนภาษีที่นำไปใช้จริงให้ชัดเจน

เงื่อนไขอื่นที่ต้องตรวจให้ครบก่อนใช้สิทธิ

• ผู้ซื้อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT และรายการซื้อเกี่ยวข้องกับกิจการที่เสีย VAT
• มีต้นฉบับใบกำกับภาษีหรือ e-Tax Invoice ที่ชอบด้วยกฎหมาย และรายการสำคัญถูกต้องครบถ้วน
• ไม่เป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 เช่น ไม่เกี่ยวข้องกับกิจการ ใบกำกับภาษีไม่ถูกต้อง หรือเป็นรายจ่ายรับรองที่เข้าลักษณะต้องห้าม
• ไม่เคยนำภาษีซื้อฉบับเดียวกันไปใช้ซ้ำในเดือนอื่น
• บันทึกในรายงานภาษีซื้อของเดือนที่นำไปใช้ และเก็บหลักฐานเหตุที่ได้รับล่าช้าไว้ตรวจสอบ

หลักฐานที่ควรเก็บเมื่อได้รับใบกำกับภาษีล่าช้า

• ตราประทับวันที่รับเอกสาร หรือทะเบียนรับเอกสาร
• ซองไปรษณีย์ เลขติดตาม หรือหลักฐานบริษัทขนส่ง
• อีเมลหรือข้อความที่ผู้ขายส่งเอกสาร
• ใบวางบิล ใบรับเอกสาร หรือบันทึกชี้แจงสาเหตุ
• หลักฐานการซื้อสินค้า/บริการ การชำระเงิน และการใช้ประโยชน์ในกิจการ

ถ้าเกิน 6 เดือนแล้ว ควรทำอย่างไร

ไม่ควรนำใบกำกับภาษีนั้นไปรวมเป็นภาษีซื้อของเดือนปัจจุบันโดยอัตโนมัติ เพราะพ้นกำหนดตามประกาศสำหรับการเลื่อนไปใช้ในเดือนหลังแล้ว ควรตรวจข้อเท็จจริงว่าเคยยื่นแบบของเดือนเดิมหรือไม่ และพิจารณายื่นแบบ ภ.พ.30 เพิ่มเติมสำหรับเดือนภาษีที่เกี่ยวข้อง

ข้อหารือกรมสรรพากรเลขที่ กค 0811/05396 วินิจฉัยว่า ผู้ประกอบการมีสิทธิยื่นแบบเพิ่มเติมเพื่อขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 3 ปีนับแต่วันพ้นกำหนดเวลายื่นแบบของเดือนนั้น ตามมาตรา 83/4 และมาตรา 84/1 อย่างไรก็ดี วิธีดำเนินการและผลทางเบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มต้องพิจารณาจากแบบเดิม ยอดภาษีขาย–ภาษีซื้อ และข้อเท็จจริงของแต่ละกิจการ จึงควรตรวจเอกสารก่อนยื่นเพิ่มเติม

6 เดือนกับ 3 ปีเป็นคนละเรื่อง: 6 เดือนคือกรอบสำหรับนำภาษีซื้อที่มีเหตุจำเป็นไปใช้ในเดือนภาษีหลังจากนั้น ส่วน 3 ปีเกี่ยวข้องกับสิทธิยื่นแบบเพิ่มเติมหรือขอคืนตามเงื่อนไขของกฎหมาย ไม่ใช่สิทธิให้นำใบกำกับภาษีเก่าไปรวมในเดือนปัจจุบันได้ทันที

ด้านบัญชี ต้องรอบันทึกจนได้รับใบกำกับภาษีหรือไม่

การรับรู้สินทรัพย์ ต้นทุน หรือค่าใช้จ่ายทางบัญชีให้พิจารณาตามวันที่เกิดรายการและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรเลื่อนการบันทึกต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายเพียงเพราะใบกำกับภาษียังมาไม่ถึง ส่วนภาษีซื้อให้แยกพิจารณาสิทธิตามกฎหมาย VAT หากภาษีซื้อไม่มีสิทธิหักหรือพ้นกำหนดและไม่ดำเนินการขอคืน อาจต้องรวมเป็นต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายตามลักษณะรายการและมาตรฐานบัญชีที่กิจการใช้

ผลที่อาจเกิดขึ้นหากใช้ภาษีซื้อผิดเดือนหรือเอกสารไม่ครบ

• ภาษีซื้ออาจถูกตัดออกจากการคำนวณ VAT
• อาจเกิดภาษีต้องชำระเพิ่ม พร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามข้อเท็จจริง
• การขอคืนภาษีอาจถูกตรวจเอกสารและขอคำชี้แจงเพิ่มเติม
• หากใบกำกับภาษีไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือรายการซื้อไม่เกิดขึ้นจริง อาจมีความรับผิดรุนแรงกว่าการใช้ผิดเดือนตามปกติ

เช็กลิสต์ก่อนนำใบกำกับภาษีเก่ามาใช้

1. ตรวจเดือนและปีที่ออกใบกำกับภาษี
2. ระบุเหตุที่ไม่ได้ใช้ในเดือนเดิม พร้อมหลักฐาน
3. นับ 6 เดือนโดยเริ่มจากเดือนถัดจากเดือนที่ออก
4. ตรวจรายการในใบกำกับภาษีและภาษีซื้อต้องห้าม
5. ระบุ “ถือเป็นภาษีซื้อในเดือนภาษี...” บนเอกสาร
6. ลงรายงานภาษีซื้อในเดือนที่นำไปใช้จริง
7. หากเกิน 6 เดือน ให้พิจารณาแบบเพิ่มเติมแทนการใส่ในเดือนปัจจุบัน

แหล่งอ้างอิงทางการ

• ประมวลรัษฎากร มาตรา 82/3 และ 82/5: https://www.rd.go.th/5206.html

• ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 4) แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ 76: https://www.rd.go.th/3417.html

• ข้อหารือกรมสรรพากรเลขที่ กค 0811/05396 ลงวันที่ 8 มิถุนายน 2542: https://www.rd.go.th/23611.html

• โพสต์เดิมของเพจ “รู้ภาษี มีทางออก”: https://www.facebook.com/acctphat/posts/371353678783412/

คำค้นที่เกี่ยวข้อง: ภาษีซื้อย้อนหลัง 6 เดือน, ใบกำกับภาษีเกิน 6 เดือน, วิธีนับ 6 เดือน VAT, ภ.พ.30 เพิ่มเติม, ใบกำกับภาษีได้รับล่าช้า

ตรวจสอบข้อมูล ณ วันที่ 16 กันยายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป การใช้กับกรณีเฉพาะควรตรวจใบกำกับภาษี แบบ ภ.พ.30 เดิม และข้อเท็จจริงของกิจการประกอบกัน

Infographic สรุปเงื่อนไขและวิธีนับ 6 เดือนบริษัท ฐิติพัฑฒ์ การบัญชี จำกัด