รายการย่องบการเงิน DBD เลือกแบบไหน? อย่าสับสนกับมาตรฐาน NPAEs

วิธีเลือกแบบรายการย่อตามประเภทนิติบุคคล แยกจากกรอบมาตรฐานบัญชี พร้อมจุดตรวจที่ทำให้งบถูกตีกลับ

ประเด็นสำคัญ: “รายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน” เป็นโครงสร้างและรายการขั้นต่ำตามกฎหมายบัญชี ส่วน TFRS for NPAEs หรือ TFRS for PAEs เป็นมาตรฐานสำหรับการรับรู้ วัดมูลค่า นำเสนอ และเปิดเผยข้อมูล จึงต้องเลือกทั้ง “แบบรายการย่อ” และ “กรอบมาตรฐาน” ให้ถูก ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งแทนกัน

กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร

พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 11 วรรคสาม กำหนดให้งบการเงินมีรายการย่อตามที่อธิบดีประกาศโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรี เว้นแต่มีกฎหมายเฉพาะกำหนดเพิ่มเติม ปัจจุบันธุรกิจทั่วไปใช้ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน พ.ศ. 2566 ซึ่งใช้กับงบการเงินสำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2567

แบบ 1–5 เลือกตามประเภทผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี

ประเภท	แบบรายการย่อ	ข้อสังเกต
ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน	แบบ 1	เช่น ห้างหุ้นส่วนจำกัดและห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล
บริษัทจำกัด	แบบ 2	ขนาดกิจการไม่ทำให้เปลี่ยนไปใช้แบบห้างหุ้นส่วน
บริษัทมหาชนจำกัด	แบบ 3	โครงสร้างอ้างอิง TFRS for PAEs
นิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย	แบบ 4	รวมสำนักงานผู้แทนและสำนักงานภูมิภาคตามเงื่อนไข
กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร	แบบ 5	แยกจากการร่วมดำเนินงานที่ไม่เป็นกิจการร่วมค้าตามกฎหมายภาษี

ข้อยกเว้นที่สำคัญ

เป็น PAE หรือเลือกใช้ TFRS for PAEs: ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด นิติบุคคลต่างประเทศ และกิจการร่วมค้าที่เข้าเงื่อนไขเป็นกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ หรือเป็น NPAE แต่เลือกใช้ TFRS for PAEs ต้องนำแบบ 3 มาใช้ โดยปรับรายการส่วนของเจ้าของให้ตรงกับกฎหมายและข้อเท็จจริงของกิจการ
ธุรกิจมีกฎหมายเฉพาะ: สถาบันการเงิน บริษัทประกันภัย บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทบริหารสินทรัพย์ และธุรกิจเฉพาะอื่น ต้องตรวจรายการย่อตามกฎหมายกำกับของตน ไม่ใช้ประกาศสำหรับธุรกิจทั่วไปโดยอัตโนมัติ
งบกระแสเงินสด: สำหรับกิจการที่ใช้ TFRS for NPAEs เป็นทางเลือกตามตารางในคำชี้แจงประกาศปี 2566 แต่บริษัทมหาชนและกิจการที่ใช้ TFRS for PAEs ต้องพิจารณาข้อกำหนดของมาตรฐานที่ใช้

รายการย่อเป็นขั้นต่ำ ไม่ใช่แบบฟอร์มตายตัว

หากกิจการไม่มีรายการตามแบบก็ไม่ต้องแสดงบรรทัดนั้น แต่ถ้ามาตรฐานการรายงานทางการเงินกำหนดรายการเพิ่มเติม ต้องเพิ่มรายการให้ครบ การรับรู้และการวัดมูลค่าให้ยึดมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ไม่ได้ยึดเพียงคำนิยามในแบบรายการย่อ และต้องเปิดเผยข้อมูลที่มีสาระสำคัญในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

ก่อนอัปโหลด DBD e-Filing

ตรวจประเภทนิติบุคคล กรอบมาตรฐาน และแบบรายการย่อให้สอดคล้องกัน
ใช้ประกาศปี 2566 และ taxonomy หรือเครื่องมือของระบบที่รองรับรอบบัญชีที่จะนำส่ง ไม่ใช้ไฟล์ปีก่อนโดยไม่ตรวจ
ตรวจชื่อนิติบุคคล เลขทะเบียน รอบบัญชี หน่วยเงิน และข้อมูลเปรียบเทียบกับงบที่ยื่นไว้
ตรวจสมการบัญชี ยอดในงบ หมายเหตุ และรายงานผู้สอบบัญชีให้เชื่อมโยงกัน
กรอกวันที่อนุมัติงบและข้อมูลการประชุมตามข้อเท็จจริง พร้อมแนบเอกสารให้ครบตามประเภทกิจการ

ผลเมื่อเลือกแบบหรือกรอกข้อมูลผิด

ระบบอาจตรวจสอบไม่ผ่านหรือไม่รับไฟล์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้าอาจแจ้งให้แก้ไข ข้อมูลในคลังข้อมูลธุรกิจอาจคลาดเคลื่อน และผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีกับผู้ทำบัญชีอาจมีความเสี่ยงตามพระราชบัญญัติการบัญชีหากจัดทำหรือนำส่งงบการเงินไม่ถูกต้องครบถ้วน การแก้ให้ผ่านระบบเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ ต้องตรวจเนื้อหาทางบัญชีและเอกสารอนุมัติด้วย

แหล่งอ้างอิงทางการ

คำค้น: รายการย่องบการเงิน DBD, แบบ 1 แบบ 2 แบบ 3, งบการเงิน NPAEs, DBD e-Filing, XBRL

ตรวจสอบข้อมูล ณ วันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ก่อนนำส่งควรตรวจประกาศ คู่มือ และเครื่องมือในระบบ DBD e-Filing สำหรับรอบบัญชีนั้นอีกครั้ง เพราะ taxonomy และข้อกำหนดทางเทคนิคสามารถเปลี่ยนแปลงได้

สรุปการเลือกแบบรายการย่องบการเงินตามประเภทนิติบุคคล ข้อยกเว้นสำหรับกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ และจุดตรวจก่อนนำส่ง