← กลับหน้ารวมบทความ
บัญชี
อ่านแล้ว 1 ครั้ง

กระทบยอดธนาคารก่อนปิดบัญชี แยกยอดค้างออกจากรายการที่ต้องปรับอย่างไร?

เช็กลิสต์กระทบยอดรายบัญชี พร้อมตัวอย่างเงินฝากระหว่างทางและค่าธรรมเนียมที่ต้องบันทึก

ภาพปกบทความ กระทบยอดธนาคารก่อนปิดบัญชี แยกยอดค้างออกจากรายการที่ต้องปรับอย่างไร?

เริ่มจากวันตัดยอดเดียวกัน

ใช้รายการเดินบัญชีธนาคารและบัญชีแยกประเภทของบัญชีธนาคารเดียวกัน ณ วันสิ้นเดือน ตรวจว่ารายการค้างจากงวดก่อนเคลียร์แล้วหรือยัง แล้วจับคู่ตามจำนวนเงิน วันที่ และเลขอ้างอิง ระวังยอดเท่ากันหลายรายการ และตามเงินโอนระหว่างบัญชีของกิจการให้ครบทั้งต้นทางและปลายทาง

แยกส่วนต่างตามต้นเหตุ

  • ต่างกันเพราะเวลาบันทึก: หากกิจการบันทึกถูกงวดและมีหลักฐานว่าธุรกรรมเกิดขึ้นแล้ว เช่น เงินฝากระหว่างทางที่ธนาคารแสดงในงวดถัดไป ให้แสดงในใบกระทบยอดและติดตามกับรายการเดินบัญชีถัดไป เมื่อธนาคารแสดงรายการแล้วให้เคลียร์ยอดค้างในใบกระทบยอด โดยไม่ลงบัญชีซ้ำ
  • สมุดบัญชีตกหล่นหรือผิด: ค่าธรรมเนียมที่ธนาคารหักแล้วแต่ยังไม่ลงบัญชี หรือรายการที่กิจการลงซ้ำหรือผิดจำนวน ให้ปรับสมุดบัญชีในงวดที่เกี่ยวข้องโดยอ้างอิงหลักฐาน ตามเกณฑ์คงค้างใน TFRS for NPAEs ย่อหน้า 3.3
  • ธนาคารลงผิดหรือยังหาสาเหตุไม่ได้: ตรวจเอกสารต้นทางและขอให้ธนาคารยืนยันหรือแก้ไข ติดตามรายการค้างนานจนทราบสาเหตุ โดยเฉพาะเช็คที่อาจถูกยกเลิกหรือหมดอายุ ให้ตรวจด้วยว่าหนี้เดิมของกิจการยังคงอยู่หรือไม่ก่อนลงรายการปรับปรุง

ตัวอย่างกระทบยอด

ยอดตามธนาคาร 100,000 บาท บวกเงินฝากระหว่างทางที่พิสูจน์ได้ 5,000 บาท ได้ยอดฝั่งธนาคารหลังปรับในใบกระทบยอด 105,000 บาท ส่วนยอดตามบัญชี 105,300 บาทมีค่าธรรมเนียมที่ถูกหักแล้วแต่ยังไม่ได้บันทึก 300 บาท ให้เดบิตค่าธรรมเนียมธนาคารและเครดิตเงินฝากธนาคาร 300 บาท ยอดตามบัญชีหลังปรับจึงเหลือ 105,000 บาท

จัดประเภทยอดในงบหลังจากกระทบยอด

ตาม TFRS for NPAEs ย่อหน้า 6.4–6.6 เงินฝากที่มีข้อจำกัดในการเบิกถอน เช่น เงินฝากค้ำประกันที่ถอนไม่ได้ ให้แสดงเป็นสินทรัพย์อื่น โดยแยกหมุนเวียนหรือไม่หมุนเวียนตามระยะเวลาของข้อจำกัด และเปิดเผยเงื่อนไขในหมายเหตุประกอบงบการเงิน ส่วนเงินเบิกเกินบัญชีให้แสดงเป็นหนี้สินหมุนเวียนและแยกจากเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

หลักฐานและผลเมื่อตรวจพบข้อผิดพลาด

เก็บรายการเดินบัญชี ใบกระทบยอด หลักฐานการฝากหรือโอน ใบสำคัญปรับปรุง และหลักฐานที่แสดงว่ารายการค้างเคลียร์เมื่อใด พ.ร.บ. การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 12 กำหนดให้ส่งมอบเอกสารประกอบแก่ผู้ทำบัญชีอย่างถูกต้องครบถ้วน ส่วนมาตรา 14 กำหนดอายุเก็บโดยทั่วไปอย่างน้อย 5 ปีนับแต่วันปิดบัญชี โดยมีกรณีส่งมอบตามมาตรา 17 และกรณีที่อธิบดีกำหนดให้เก็บนานขึ้นได้ไม่เกิน 7 ปี การไม่ส่งมอบเอกสารตามมาตรา 12 หรือไม่เก็บตามมาตรา 14 อาจมีค่าปรับเป็นพินัยสูงสุด 10,000 บาท และ 5,000 บาท ตามมาตรา 29 และ 31 ตามลำดับ

การลงเงินฝากระหว่างทางซ้ำอาจทำให้ยอดเงินฝากและบัญชีคู่รายการสูงเกินจริง ส่วนการตกหล่นค่าธรรมเนียมอาจทำให้ค่าใช้จ่ายต่ำและกำไรสูงเกินจริง หากพบข้อผิดพลาดที่มีสาระสำคัญในงบงวดก่อน ให้ประเมินการแก้ไขย้อนหลังตาม TFRS for NPAEs บทที่ 5 รวมถึงข้อยกเว้นเมื่อปฏิบัติย้อนหลังไม่ได้ หากกระทบกำไรสุทธิทางภาษี ให้ตรวจรอบบัญชีที่ถูกต้องตามเกณฑ์สิทธิในมาตรา 65 และพิจารณาว่าต้องแก้ไข ภ.ง.ด.50 ที่ยื่นไปแล้วหรือไม่ รายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับเงินไม่ได้อาจถูกตัดออกตามมาตรา 65 ตรี (18)

แหล่งอ้างอิง

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 19 พฤศจิกายน 2569 · บริษัท ฐิติพัฑฒ์ การบัญชี จำกัด